29 September 2026

Redactie Radio Israël

Toen Benjamin Netanyahu op 24 september 2026 de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toesprak, verlieten delegaties de zaal. Hij reageerde met een verwijt van morele lafheid. Hij hield een toespraak waarin hij westerse regeringen beschuldigde van het laten vallen van Israël en het onderschatten van de dreigingen waarmee zijn land wordt geconfronteerd (Netanyahu, 2026).

Netanyahu beschreef een oorlog op zeven fronten, met onder meer Hamas, Hezbollah, Iran en de Houthi’s als tegenstanders. Daar voegde hij een achtste front aan toe: de strijd om de waarheid. Hij beschuldigde buitenlandse regeringen en media ervan een beeld te verspreiden waarin Israëls veiligheidsbelangen en de werkwijze van Hamas onvoldoende aan bod komen. Het gebruik van burgers als menselijk schild, militaire infrastructuur in burgergebouwen en de diefstal van voedselhulp vormden belangrijke onderdelen van zijn aanklacht (Netanyahu, 2026).

Zijn centrale boodschap was dat Israël zijn bestaan verdedigt. Daarbij verbond hij de aanslagen van 7 oktober met eerdere oorlogen en de herinnering aan zijn broer Yoni. In zijn toespraak benadrukte hij dat Israël moet winnen, omdat het geen andere keuze heeft. Vanuit dat perspectief presenteerde hij de toenemende internationale druk als een bedreiging voor Israëls vermogen zichzelf te beschermen (Netanyahu, 2026).

Macrons uitspraak botst met gedocumenteerde feiten

Een concrete botsing ontstond door de toespraak van Emmanuel Macron. De Franse president zei op 22 september bij de VN dat Hamas nooit op de Westelijke Jordaanoever had huisgehouden. Die uitspraak staat in de officiële Franse transcriptie. In dezelfde passage hekelde hij schendingen van Palestijnse rechten en bevestigde hij Frankrijks betrokkenheid bij het bestaan en de veiligheid van Israël (Macron, 2026).

Een algemene ontkenning van Hamasactiviteiten in dat gebied strookt niet met eerdere officiële documentatie. Het Amerikaanse ministerie van Financiën beschreef op 13 december 2023 een financieringsnetwerk dat geld vanuit Turkije en Gaza naar een Hamas-commandocentrum in Hebron overbracht. Het document noemt daarnaast financiële ondersteuning van Hamasactiviteiten op de Westelijke Jordaanoever. Daarmee is de aanwezigheid van Hamas in dat gebied ook buiten Israëlische regeringsverklaringen gedocumenteerd (U.S. Department of the Treasury, 2023).

De Israëlische regering reageerde op Macron met een verwijzing naar de dood van Netanel Shukrun, een Frans staatsburger en vader van zes kinderen. Haar verklaring identificeerde de dader van de aanslag, twee dagen vóór Macrons toespraak, als een Hamasterrorist. Netanyahu bracht deze zaak vervolgens zelf bij de VN ter sprake (Netanyahu, 2026; Prime Minister’s Office, 2026).

In de latere Franse toelichting werd gesteld dat Macron bedoelde dat Hamas de Westelijke Jordaanoever niet bestuurt. Le Monde berichtte over deze uitleg en maakte daarbij onderscheid tussen het besturen van een gebied en het uitvoeren van activiteiten in dat gebied (Bronner & Gatinois, 2026).

Ook de Britse premier Andy Burnham uitte bij de VN scherpe kritiek op het Israëlische optreden. Hij verdedigde maatregelen tegen nederzettingen en verwees naar de bouwplannen voor het gebied E1. Tegelijk veroordeelde hij Hamas en verklaarde hij Israël te steunen tegenover aanhoudende dreigingen, waaronder die uit Iran. (Burnham, 2026).

De politieke breuk wordt voelbaar aan de grens

Voor Nederlandse reizigers en ondernemers heeft deze discussie inmiddels praktische gevolgen. Sinds 22 september 2026 geldt een verbod op de invoer, aankoop en verkoop van goederen uit door Nederland als onrechtmatig aangemerkte Israëlische nederzettingen. Ook souvenirs, geschenken en producten voor persoonlijk gebruik vallen onder de maatregel. De Nederlandse regering motiveert het besluit met haar verplichting om niet bij te dragen aan een situatie die zij als internationaalrechtelijk onrechtmatig beschouwt (Douane, 2026; Rijksoverheid, 2026).

Het artikel van Valerie Locke in Israel365 News legt de nadruk op de gevolgen voor Joodse ondernemers en organisaties zoals het Israël Producten Centrum. Pieter van Oordt waarschuwt daarin ook voor schade aan Palestijnse werknemers bij de betrokken bedrijven. Dat doet de vraag rijzen welke gevolgen een maatregel die wordt gerechtvaardigd met Palestijnse rechten voor Palestijnen die hun inkomen bij deze ondernemingen verdienen? Het artikel bevat hierover een waarschuwing van een betrokken ondernemer.(Locke, 2026).

Over de controles op Schiphol lopen de verklaringen uiteen. Het oorspronkelijke verslag beschreef controles van alle aankomende passagiers uit Israël. Aanvullende interviews van The Times of Israel geven een beperkter beeld: een reiziger beschreef de controle van een groep van ongeveer vijftien personen, terwijl een andere passagier van dezelfde vlucht helemaal niet werd gecontroleerd. Een ondervraagde reiziger ervoer de behandeling wel als intimiderend. (Freiberg, 2026).

De diplomatieke gevolgen zijn ondertussen zichtbaar. Israël Nederlandse diplomaten bij de vertegenwoordiging in Ramallah op 27 september zeven dagen om hun door Israël verstrekte diplomatieke documenten in te leveren, het is nog onduidelijk om hoeveel diplomaten het gaat. Minister Gideon Sa’ar presenteerde dit als een reactie op maatregelen die Israël schaden. (Berman et al., 2026).

Wat betekent ‘Israël afvallen’?

Ook binnen de VN krijgt de druk een economische vorm. Het VN-Mensenrechtenbureau meldde op 25 september dat 61 bedrijven waren toegevoegd aan zijn databank van ondernemingen die betrokken zijn bij bepaalde activiteiten rond Israëlische nederzettingen. Vijf bedrijven werden verwijderd; de databank telt daarmee 214 ondernemingen uit elf landen. Het bureau beschrijft hun betrokkenheid als een bijdrage aan, of een rechtstreekse verbinding met, negatieve gevolgen voor het Palestijnse zelfbeschikkingsrecht (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, 2026).

Locke (2026) bekritiseert deze aanpak als een op Israël toegespitste zwarte lijst en verbindt die met de Europese handelsmaatregelen. Daarmee plaatst zij de controles aan de Nederlandse grens in een bredere discussie over de economische druk op Israël en de behandeling van bedrijven in Judea en Samaria.

Netanyahu plaatst deze ontwikkelingen in een bredere aanklacht: westerse landen zouden terugwijken voor druk en Israël onvoldoende steunen tegenover zijn vijanden. De betrokken Europese regeringen geven een andere verklaring. Zij presenteren hun maatregelen als een middel om bepaald beleid te veranderen en rechten te beschermen, terwijl zij hun steun aan Israëls bestaan en veiligheid blijven uitspreken (Burnham, 2026; Macron, 2026; Netanyahu, 2026; Rijksoverheid, 2026).

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Ed Miliband stelde daarnaast op 8 september expliciet dat Hamas zijn wapens moet inleveren, zijn terroristische infrastructuur moet ontmantelen en geen rol kan krijgen in het toekomstige bestuur van Gaza. Dat is een wezenlijk onderdeel van het Britse standpunt, naast de maatregelen tegen Israëlische nederzettingen (Miliband, 2026).

Het verwijt dat landen Israël afvallen raakt daarmee aan een geschil over de praktische betekenis van bondgenootschap. Netanyahu ziet toenemende druk op zijn land. De betrokken Europese regeringen spreken over voorwaarden voor vrede en bescherming van rechten. Hun verklaringen laten zien hoe verschillend zij de verhouding tussen veiligheid, territoriale aanspraken en internationale verplichtingen beoordelen (Burnham, 2026; Macron, 2026; Netanyahu, 2026).

Achter die verklaringen liggen vragen die verder gaan dan de woorden op het VN-podium. Welke concrete maatregelen nemen deze landen tegen de bewapening en financiering van Hamas? Welke veiligheidswaarborgen verbinden zij aan hun plannen voor Palestijnse staatvorming? Hoe worden de gevolgen van handelsverboden voor Joodse, Palestijnse en Druzische werknemers onderzocht? En hoe wordt gecontroleerd dat handhaving aan de grens daadwerkelijk op goederen en herkomst is gericht?

Ook in Nederland wordt de toon harder

Die ontwikkeling is ook in Nederland zichtbaar. In een recent D66-filmpje gebruikt Jan Paternotte zware termen als „etnische zuivering”, „genocidaal geweld” en „oorlogsmisdaden”. De terreuraanslag van 7 oktober wordt wel genoemd, maar Hamas en zijn rol in het verdere verloop van de oorlog krijgen nauwelijks aandacht. Daardoor ontstaat een sterk eenzijdig beeld waarin zware politieke en juridische kwalificaties als vaststaande conclusies worden gepresenteerd (D66, 2026).

Dat is des te zorgelijker gezien het huidige klimaat in Nederland. De politie registreerde in 2025 867 antisemitische incidenten, waarvan ruim 400 rechtstreeks waren gericht tegen Joodse personen of instellingen (Art.1 & Verwonderzoek, 2026). CIDI registreerde volgens zijn eigen methodiek 281 incidenten en constateert dat Joodse Nederlanders sinds 7 oktober regelmatig verantwoordelijk worden gehouden voor het handelen van de Israëlische regering (CIDI, 2026).

Kritiek op Israël is niet hetzelfde als antisemitisme. Maar wanneer politici Israël met zulke zware termen beschrijven zonder tegelijkertijd de rol van Hamas, terreur en de bredere oorlogssituatie voldoende mee te nemen, bestaat het risico dat het onderscheid tussen de Israëlische regering, de staat Israël en Joden steeds verder vervaagt. Juist omdat CIDI dat verschijnsel in Nederland al signaleert, vraagt politieke communicatie hierover extra zorgvuldigheid. Eenzijdige beeldvorming kan bestaande vijandbeelden versterken en kan ook vragen oproepen over de betrouwbaarheid en zorgvuldigheid waarmee een politicus zijn publiek informeert (CIDI, 2026).

Netanyahu’s uitspraak over het achtste front

Daarmee krijgt Netanyahu’s uitspraak over een „achtste front” – de strijd om de waarheid – ook buiten Israël betekenis. Zijn toespraak laat zien hoe groot de afstand inmiddels is geworden tussen de Israëlische regering en verschillende westerse regeringen. Terwijl Israël benadrukt dat het sinds 7 oktober strijdt tegen Hamas en meerdere door Iran gesteunde vijanden, ligt in Europa steeds meer nadruk op sancties, handelsbeperkingen en beschuldigingen aan het adres van Israël.

Van regeringen en politici mag verwacht worden dat zij dezelfde maatstaf van zorgvuldigheid toepassen op alle partijen in het conflict. Wie spreekt over mensenrechten, internationaal recht en bescherming van burgers, moet ook de terreur van Hamas, de gijzelaars, de aanvallen op Israël en de veiligheidsdreiging waarmee Israël wordt geconfronteerd volledig meenemen.

Israël ervaart dat landen die zich jarenlang bondgenoot noemden steeds meer druk op Israël uitoefenen, terwijl de verantwoordelijkheid van Hamas in het publieke debat vaak naar de achtergrond verdwijnt. Wanneer diezelfde eenzijdigheid vervolgens wordt overgenomen door Nederlandse politici, wordt een buitenlands conflict onderdeel van een binnenlands klimaat waarin Joodse Nederlanders al met een hoog niveau van antisemitisme worden geconfronteerd.

Daarom gaat deze discussie over de vraag hoe zorgvuldig regeringen, media en politici omgaan met feiten, bronnen en verantwoordelijkheid. Zware beschuldigingen vragen om zware bewijzen en om volledige context. Juist in een tijd van polarisatie is dat geen detail, maar een voorwaarde voor een geloofwaardig publiek debat.

Bronnen

Art.1, & Verwonderzoek. (2026). Discriminatiecijfers in 2025. Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties & Ministerie van Justitie en Veiligheid. Discriminatiecijfers in 2025 – Rijksoverheid Rijksoverheid

Berman, L., Freiberg, N., & ToI Staff. (2026, 27 september). Israel revokes credentials of Dutch diplomats to Ramallah as Holland said to check El Al passengers for settlement goods. The Times of Israel. The Times of Israel – Nederlandse diplomaten in Ramallah The Times of Israel

Bronner, L., & Gatinois, C. (2026, 24 september). Macron sparks Israel’s anger by wrongfully saying Hamas is not active in the West Bank. Le Monde. Le Monde – Macron en Hamas op de Westelijke Jordaanoever

Burnham, A. (2026, 23 september). PM speech at UNGA: 22 September 2026 [Toespraak]. Prime Minister’s Office, 10 Downing Street. GOV.UK – toespraak bij de VN GOV.UK

Centrum Informatie en Documentatie Israël. (2026a, 28 mei). CIDI Monitor Antisemitische Incidenten 2025: Antisemitisme nog altijd hoog, toenemende meldingsmoeheid. CIDI. CIDI Monitor Antisemitische Incidenten 2025 Cidi

Centrum Informatie en Documentatie Israël. (2026b, 25 juni). Online antisemitisme in Nederland verdubbeld, directe bedreigingen tegen Joden vervijfvoudigd. CIDI. CIDI – onderzoek online antisemitisme Cidi

D66. (2026, 22 september). Wij zullen mensenrechten altijd verdedigen [Video]. LinkedIn. Bekijk het D66-filmpje van Jan Paternotte LinkedIn

Douane. (2026, 21 september). Goederen uit onrechtmatige Israëlische nederzettingen meenemen. Douane Nederland. Douane – regels voor goederen uit Israëlische nederzettingen Douane

Freiberg, N. (2026, 28 september). Less broad than first reported, Dutch luggage checks for settlement goods spark Israeli warning. The Times of Israel. The Times of Israel – controles op Schiphol The Times of Israel

International Court of Justice. (2026). Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide in the Gaza Strip (South Africa v. Israel), General List No. 192. Internationaal Gerechtshof – zaak Zuid-Afrika tegen Israël Internationaal Gerechtshof

Locke, V. (2026, 28 september). Arab olives welcome, Jewish olives seized: Dutch customs target El Al passengers as Huckabee calls ban “insane”. Israel365 News. Israel365 News – Nederlandse invoermaatregel Israel365 News

Macron, E. (2026, 22 september). Discours du Président de la République lors de la 81e Assemblée générale des Nations Unies [Toespraak]. Élysée. Élysée – toespraak Emmanuel Macron bij de VN elysee.fr

Miliband, E. (2026, 8 september). Foreign Secretary oral statement on Israel-Palestine [Toespraak]. Foreign, Commonwealth & Development Office. GOV.UK – verklaring over Israël en de Palestijnen GOV.UK

Netanyahu, B. (2026, 24 september). Full text: Netanyahu’s address at the UN General Assembly [Toespraak]. Jewish News Syndicate. Volledige toespraak Netanyahu bij de VN JNS

Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights. (2026, 25 september). UN Human Rights updates list of companies involved in Israeli settlements in occupied Palestinian territory [Persbericht]. United Nations. OHCHR – bedrijvenlijst Israëlische nederzettingen VN Mensenrechten

Prime Minister’s Office. (2026, 22 september). PMO statement following French President Emmanuel Macron’s address at the UNGA [Persbericht]. Government of Israel. Israëlische reactie op Macrons VN-toespraak Israëlische Overheid

Rijksoverheid. (2026, 21 juli). Kabinet introduceert maatregelen om goederen uit onrechtmatige Israëlische nederzettingen te weren van de Nederlandse markt. Rijksoverheid – Nederlandse handelsmaatregelen Rijksoverheid

U.S. Department of the Treasury. (2023, 13 december). U.S. and UK target additional Hamas finance officials and representatives [Persbericht]. U.S. Department of the Treasury. U.S. Treasury – Hamas-netwerken en financiering

---

Datum: 29 September 2026

Auteur: Redactie Radio Israël

Afbeelding: met AI gegenereerd, Redactie Radio Israël