Vroeger kon de president een bondgenoot alleen al op basis van de naam van een andere bondgenoot onderscheiden.
Door: Moshe David
Tijdens de recente NAVO-top in Ankara heeft de Amerikaanse president Donald Trump de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan niet alleen gevleid. Hij heeft de deur geopend voor het opheffen van sancties tegen Turkije en de verkoop van F-35 gevechtsvliegtuigen aan het land.
Het werd gepresenteerd als diplomatie. Het leek eerder op strategisch geheugenverlies.
De F-35 is geen ceremonieel geschenk dat als blijk van genegenheid aan een bondgenoot wordt aangeboden. Het is een van de kroonjuwelen van de westerse luchtmacht, een stealth-vliegtuig gebouwd op de gevoelige basis van de Amerikaanse militaire superioriteit. Turkije werd uit het F-35-programma gezet omdat het het Russische S-400-luchtverdedigingssysteem had aangeschaft, een beslissing die Washington beschouwde als een directe bedreiging voor het vliegtuig en de veiligheid van het bondgenootschap. Het Westen kon zijn meest geavanceerde wapens niet binnen het bereik van Moskou's materieel plaatsen.
De vraag is of Erdoğans Turkije zijn plek in het programma heeft terugverdiend. Heeft Ankara de S-400 afgedankt? Heeft het zijn vijandigheid jegens Israël beëindigd? Heeft het de banden met Hamas verbroken? Het antwoord is nee.
Turkije is tegenwoordig niet alleen een lastige NAVO-bondgenoot. Onder Erdoğan is het land een bondgenoot in naam geworden. Erdoğan weigert Hamas bij de naam te noemen. Hij heeft Hamas-kopstukken ontvangen. Hij heeft politiek kapitaal vergaard door niet de kant van de slachtoffers van 7 oktober te kiezen, maar die van de beweging die Joodse huizen in slachthuizen veranderde, Joodse kinderen tot gijzelaars maakte en Israëlische dorpen tot asvelden reduceerde.
Een regering die Hamas steunt, kan niet worden behandeld alsof ze simpelweg wacht op een langverwachte wapenlevering. Het NAVO-lidmaatschap kan anti-westers gedrag niet verhullen. De officiële documenten van het bondgenootschap kunnen het bloed niet van de handen wassen van degenen die de mannen omarmen die het vergieten.
Trumps benadering van Iran is eveneens misplaatst. Hij begreep het Islamitische Revolutionaire Gardekorps (IRGC) van het regime ooit met grote morele precisie. Sterker nog, zijn eigen regering bestempelde het IRGC terecht als een buitenlandse terroristische organisatie.
De Revolutionaire Garde (IRGC) is niet veranderd. Ze vormt nog steeds het hart van de Iraanse terreurstructuur. Ze gebruikt nog steeds dekkingsbedrijven en olienetwerken om inkomsten te genereren. Ze zet geld nog steeds om in wapens, repressie en proxy-oorlogen. Wanneer geld de Islamitische Republiek binnenstroomt, stroomt het naar een revolutionaire machine die is gebouwd om angst te exporteren.
Trumps raamovereenkomst met Iran had daarom elke serieuze waarnemer moeten choqueren: sanctieverlichting, toegang tot bevroren tegoeden, vrijstelling van olieverkopen en gesprekken over een enorm wederopbouwfonds, terwijl de moeilijkste nucleaire kwesties worden uitgesteld tot toekomstige onderhandelingen. Dat is niet de architectuur van Iraanse overgave. Dat is de architectuur van westerse zelfbedrog. Het betaalt het regime voordat de dreiging wordt ontmanteld.
Dit is het patroon dat zich nu voor onze ogen ontvouwt. Erdoğan wordt met open armen ontvangen, terwijl Israël alarm slaat. Turkije wordt weer verwelkomd in de gesprekken over de F-35, terwijl de dreiging van de S-400 blijft bestaan. Iran krijgt mogelijkheden geboden voor financiële verlichting, terwijl de Revolutionaire Garde (IRGC) stevig verankerd blijft. De mannen die terrorisme bewapenen worden niet gebroken. Ze worden juist het hof gemaakt.
Dit is geen realisme. Realisme begint met de wereld te zien zoals die is. Erdoğan wordt niet betrouwbaar door een NAVO-logo. Iran wordt niet gematigder door een onderhandelingstafel. Hamas wordt niet legitiem door Turkse gastvrijheid. De Revolutionaire Garde wordt niet minder moorddadig omdat diplomaten voorwaarden stellen aan het geld.
Voor Israël is dit geen theorie. Het ligt binnen de explosiezone van westerse toegeeflijkheid. Israël zal het moeten opnemen tegen de zelfverzekerde marionet, de versterkte autocraat, de verschoven machtsverhoudingen en het terreurnetwerk dat wordt aangevuld met geld dat volgens diplomaten de rust zal moeten kopen. Israël zal worden aangespoord tot terughoudendheid nadat anderen wapens in handen hebben gegeven van degenen die zich tegen Israël hebben gekeerd.
Een echte bondgenoot geeft Erdoğan geen machtspositie. Een echte bondgenoot stuurt geen geld naar Teheran zolang de Revolutionaire Garde intact blijft. Een echte bondgenoot beloont de brandstichters niet om vervolgens van de brandweerman te eisen dat hij dankbaar is voor de brandslang.
Amerika begreep ooit dat beschaving overleeft door onderscheid te maken. Het kende het verschil tussen een bondgenoot, een tegenstander en een bondgenoot in naam. Het wist dat wapens betekenis hebben, dat geld gevolgen heeft en dat het kwaad niet getemd wordt omdat machtige mannen zichzelf wijsmaken dat ze het kunnen beheersen.
De vrije wereld stort niet alleen in wanneer vijanden haar grenzen overschrijden. Ze stort ook in wanneer leiders de mannen belonen die achter de schermen messen slijpen. Trump heeft Israël niet met één toespraak in de steek gelaten. Hij heeft Israël in gevaar gebracht door de verkeerde mannen te bevoordelen.
Als Amerika concessies blijft doen voordat zijn vijanden zich overgeven, koopt het geen vrede. Het financiert juist de volgende oorlog.
Datum: 11 Juli 2026
Auteur Moshe David
Afbeelding: De Amerikaanse president Donald Trump met de Turkse president Recep Tayyip Erdoğan in de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in september 2017. Foto: Shealah Craighead/White House.
Moshe David is arts-assistent, voormalig officier in het Amerikaanse leger en onafhankelijk schrijver, gespecialiseerd in antisemitisme, Joodse identiteit, de Thora en Israël.
